Content
Content
Taras na długie lata
Urządzając dom i teren wokół niego, coraz częściej przeznaczamy starannie wybrane miejsce na zbudowanie wymarzonego tarasu – miejsca wypoczynku, spotkań i zabawy z rodziną i przyjaciółmi. Jeszcze kilka lat temu myśląc o urządzeniu tarasu mieliśmy na rynku niewielki wybór materiałów, wśród których prym wiodły płytki ceramiczne. Pozwalają one stworzyć równą i stosunkowo łatwą w utrzymaniu powierzchnię, jednak nakład pracy, konieczność wykonania wylewki oraz waga tarasu wykonanego tą metodą sprawiają, że nie można wykonać go w każdym miejscu, w którym byśmy tego chcieli.
Przełom nastąpił gdy na rynku pojawiła się deska tarasowa z drewna egzotycznego o niespotykanej w naszej strefie klimatycznej odporności na warunki atmosferyczne. Twarde i ciężkie drewno, które wrzucone do wody tonie, bogate jest w różnorodne minerały, olejki oraz naturalne substancje bakterio- i grzybobójcze. Jest także odporne na zmiany temperatury, wilgotności, a nawet na działanie szkodników i grzybów występujących w naszym klimacie.
Taras wykonany z drewna egzotycznego może przetrwać nawet kilkadziesiąt lat bez konserwacji (dla porównania sosna impregnowana ciśnieniowo, w podobnych warunkach wytrzymuje najwyżej 5-7 lat).
Deska tarasowa z drewna egzotycznego różni się od tej z drewna krajowego nie tylko trwałością , ale także kolorystyką. Zdumiewające, naturalne kolory drewna zaskakują różnorodnością barw i odcieni, od żółto-złotego Cumaru, przez piaskowo-brązową Tatajubę i Bangkirai, złoto-brązowy Merbau, po czekoladowo-bordową Massarandubę i oliwkowo-brązowo-czarne Ipe. Każdy z tych gatunków rośnie w innej strefie klimatycznej, w innej glebie i temperaturach, dlatego posiada odmienne właściwości. Cechą wspólną wszystkich wymienionych wyżej gatunków jest trwałość i twardość – zdecydowanie większa od gatunków europejskich. Najlżejsze z nich są o około trzydzieści procent twardsze od dębu, najcięższe Ipe jest ponad dwukrotnie twardsze.
Ze względu na specjalne właściwości, niektóre gatunki drzew służą nie tylko jako źródło drewna, ale jak np. brazylijska Massaranduba, są wykorzystywane do wytwarzania pokarmu (żyjący w dorzeczu Amazonki Indianie wykorzystują sok tego drzewa w gospodarstwie domowym jako mleko), a Ipe stanowi źródło uznanej w świecie substancji zwanej od jego nazwy Ipeiną, którą wykorzystuje się między innymi w produkcji leków regulujących poziom cukru we krwi, a także w produkcji napojów energetycznych znanej na całym świecie marki (Indianie dla wzmocnienia żują korę tego drzewa).
Specjalny profil deski (ryflowanie) sprawia, że znakomicie odprowadza ona wodę z tarasu, dzięki czemu po deszczu taras znacznie szybciej wysycha. Zagłębienia pełnią także funkcję antypoślizgową oraz zbierają piasek i inne drobne nieczystości, które w przypadku płytek i innych gładkich wchodzą w kontakt z podeszwą buta i na niej przenoszone są do domu.
Deska tarasowa dostępna jest w wielu wariantach grubości i szerokości. Podstawowe profile to 19x90mm, 21x120mm, 21x145mm oraz 25x145mm. Wszystkie z wymienionych przekrojów występują w długościach od dwóch do czterech metrów, ale można znaleźć także deski o długościach przekraczających pięć metrów. Możemy zatem dobrać deski niemalże do tarasu każdej wielkości.
Układanie tarasu z drewna egzotycznego nie jest bardzo skomplikowane i przy odrobinie staranności, każdy majsterkowicz-amator powinien sobie poradzić z uzyskaniem odpowiedniego efektu. Ważne jest by zapoznać się z instrukcją układania takiego tarasu dostępną u sprzedawcy.
Deskę tarasową można ułożyć na niemal każdej równej, utwardzonej i stabilnej nawierzchni.
Konstrukcję tarasu należy rozpocząć od przygotowania podłoża. Musi być ono przesiąkliwe lub posiadać spadek (wystarczy około 2%), by umożliwić odpływ wody. Na takiej nawierzchni można już kłaść legary bezpośrednio lub mocować je na słupkach, krawężnikach lub też specjalnie przeznaczonych do tego celu kotwach wbijanych w ziemię.
Ważne by legary były z gatunku o gęstości zbliżonej do deski tarasowej (minimum 850kg/m3). Po położeniu legarów w odpowiednich dla danego profilu deski odległościach, można przystąpić do przykręcania deski tarasowej, uprzednio ją nawiercając. Dla szczególnie wymagających klientów przeznaczony jest wariant luksusowy iClip, w którym deska posiada specjalny profil pozwalający na jej zamontowanie bez widocznych wkrętów. Można ją już dostać w Polsce w niektórych gatunkach drewna egzotycznego. W trakcie instalacji należy pamiętać, że drewno jest materiałem naturalnym i nawet najbardziej stabilne gatunki nieznacznie zmieniają swoją objętość w różnych porach roku (związane jest to ze zmianą poziomu wilgotności i temperatury powietrza). Dlatego w trakcie montażu należy pamiętać o pozostawieniu około 5mm przerw pomiędzy deskami, tak by mogły pracować bez nadmiernych naprężeń.
Konserwacja deski tarasowej z drewna egzotycznego nie jest konieczna, jednak by wzmocnić naturalną barwę drewna i zachować ją na dłużej, zaleca się olejowanie tarasu wkrótce po jego montażu, a następnie w miarę potrzeb raz, dwa razy do roku. Bez olejowania drewno również będzie trwałe, jednak jego powierzchnia w ciągu kilku lat, w wyniku operowania promieni słonecznych, może pokryć się srebrno-szarą, jednolitą patyną. Olej pomaga utrzymać kolor drewna na dłużej sprawiając, że taras nawet po kilku latach wygląda jak nowy.
Podobnie jak w przypadku większości prac budowlanych czy remontowych, także w przypadku instalacji tarasu z drewna egzotycznego można popełnić błędy, które wpłyną na jego trwałość i estetykę.
Najczęstszym błędem jest brak lub pozostawianie niewystarczającej przestrzeni pomiędzy deskami. W przypadku braku odstępów pomiędzy deskami, już kilkuprocentowe zwiększenie objętości drewna może spowodować tzw. wstawanie podłogi. Objawia się to wyraźnym podniesieniem krawędzi desek np. jesienią lub wiosną, gdy dni deszczowe pojawiają się szczególnie często, a w skrajnych przypadkach, w wyniku zbyt silnych naprężeń, może dojść nawet do zerwania deski z podłoża. Dość często popełnianym błędem jest także niestosowanie się do zaleceń producentów na temat stosowania materiału właściwej gęstości przy budowie konstrukcji tarasu (tzw. legarowania). Zdarza się, że zamiast graniaków z gatunku zbliżonego twardością do deski tarasowej, zamiennie wykorzystywane są zdecydowanie tańsze, ale też adekwatnie niższej gęstości, a co za tym idzie trwałości, legary sosnowe. Pod wpływem zmian wilgotności drewno zmienia swoją objętość i choć jest to proces powolny i mało spektakularny, jego efekty bywają zadziwiające. Naprężenia powstające w drewnie mogą doprowadzić np. do wyrwania wkrętów z konstrukcji wykonanej z miękkiego drewna sosnowego, lub pozrywania śrub jeśli wykonane są one ze stali niskiej jakości. Odpowiedni dobór wkrętów wpływa nie tylko na trwałość tarasu, ale i jego wygląd, bowiem związki zawarte w drewnie często reagują z metalami, powstają wtedy mało estetyczne ciemne plamy, których usunięcie jest bardzo trudne, a często nawet niemożliwe. Zastosowanie wkrętów ze stali nierdzewnej pozwoli uniknąć tego problemu.
Warto zajrzeć do prasy, magazynów i dodatków budowlano-mieszkaniowych czy serwisów internetowych, gdzie można znaleźć niezliczoną ilość informacji oraz zdjęć z realizacji tarasów, by odkryć niezwykłe możliwości kształtowania swojego najbliższego otoczenia, jakie daje zastosowanie egzotycznej deski tarasowej. Naturalne ciepło i piękno drewna egzotycznego oraz możliwości jego łączenia z najróżniejszymi materiałami pozwala na uzyskanie naprawdę zdumiewających efektów nawet na niewielkiej przestrzeni.
Michał Mazur